CMK Madde 191'de belirtilen duruşmanın başlangıç prosedürleri, adil yargılanma hakkının temel ilkeleri bağlamında nasıl bir güvence sağlamaktadır? Özellikle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) Madde 6 ile bağlantısını kurarak değerlendiriniz.
CMK Madde 191'de yer alan duruşmanın başlangıç prosedürleri, adil yargılanma hakkının temel ilkeleri açısından önemli güvenceler sunar. Bu prosedürler, özellikle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) Madde 6'da belirtilen adil yargılanma hakkının somutlaşmış halleridir. (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-191-durusmanin-baslamasi.html) **CMK 191'in Sağladığı Güvenceler:** 1. **Hazır Bulunma ve Savunma Hakkı (CMK 191/1):** Sanığın ve müdafiinin hazır bulunup bulunmadığının tespiti, sanığın duruşmaya bağsız olarak alınması, AİHS Madde 6/3-c'de belirtilen 'kendisini bizzat savunmak veya seçeceği bir müdafinin yardımından yararlanmak' hakkının bir yansımasıdır. Fiziksel varlık ve özgürlük, savunmanın etkinliğini artırır. 2. **Suçlamayı Öğrenme Hakkı (CMK 191/3-b):** İddianamenin okunması veya yerini tutan belgede yer alan suçlamanın dayanağını oluşturan eylemler, deliller ve hukuki nitelendirmesinin anlatılması, AİHS Madde 6/3-a'daki 'kendisine karşı yöneltilen suçlamanın niteliği ve nedeninden en kısa zamanda, anladığı bir dille ve ayrıntılı olarak haberdar edilmek' hakkının doğrudan bir uygulamasıdır. Sanığın, hakkındaki isnadı tam olarak anlaması, etkili bir savunma yapabilmesinin ön koşuludur. 3. **Susma Hakkı ve Diğer Hakların Bildirilmesi (CMK 191/3-c):** Sanığa yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanuni hakkı olduğu ve CMK 147'deki diğer haklarının bildirilmesi, hem AİHS Madde 6'da zımnen korunan 'susma hakkı'nı hem de genel olarak 'savunma hakkının etkin kullanımı' ilkesini destekler. Bu bildirim, sanığın haklarını gerçekten anlayabileceği bir biçimde yapılmalıdır, bu da savunmayı güçlendirme hedefine hizmet eder. 4. **Tanıkların Uzaklaştırılması (CMK 191/2):** Tanıkların duruşma salonundan dışarı çıkarılması, henüz dinlenmemiş tanıkların birbirlerinin beyanlarından etkilenmesini engeller ve delillerin objektifliğini sağlamaya yöneliktir. **AİHS Madde 6 ile Bağlantısı:** * AİHS Madde 6/1, 'adil yargılanma hakkı'nı güvence altına alırken, CMK 191 bu hakkın 'hakkaniyete uygun' ve 'açık' görülmesini sağlayan somut prosedürler sunar. * AİHS Madde 6/3'teki 'asgari haklar' (bilgilendirilme, savunma için zaman ve kolaylık, müdafii yardımı), CMK 191'deki prosedürlerin temelini oluşturur. AİHM içtihatları, bu asgari hakların sadece teorik değil, etkili ve pratik olarak yorumlanması gerektiğini vurgular (örneğin, Ludi/İsviçre, Artico/İtalya kararları). Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2013/8-112 E., 2014/38 K. sayılı kararı da bu bağlamda, iddianamenin okunmamasının savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğuracağını belirtmiştir. Çünkü sanık, tebliğ edilmemiş ve duruşmada okunmamış bir iddianameden haberdar olamayacağından, savunmasını etkili bir şekilde yapamaz. Sonuç olarak, CMK 191'deki duruşma başlangıcı usulleri, sanığın hakkındaki suçlamayı anlamasını, savunmasını bilinçli bir şekilde hazırlamasını ve etkin bir şekilde sunmasını güvence altına alarak, anayasal ve uluslararası hukukta tanınan adil yargılanma hakkının somut bir tezahürünü oluşturur. Bu usullere riayet edilmemesi, savunma hakkının kısıtlanması ve dolayısıyla adil yargılanma hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir.