İş Kanunu'nun 18. maddesinde belirtilen 'iş güvencesi hükümleri' kapsamındaki işçilerin kimler olduğu ve bu hükümlerden yararlanmanın şartlarını detaylıca açıklayınız. Ayrıca, 'işveren vekili' kavramının iş güvencesi kapsamına etkisini değerlendiriniz.
İş Kanunu'nun 18. maddesi, iş güvencesi hükümlerinden yararlanacak işçileri ve bu hükümlerden yararlanma şartlarını açıkça belirtmektedir. (or.av.tr/ise-iade-davasi-nedir) **İş Güvencesi Kapsamındaki İşçiler ve Şartları (İK 18):** 1. **İşyerinde çalışan işçi sayısı:** Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde çalışan işçiler iş güvencesi kapsamındadır. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir. 2. **Kıdem şartı:** İşçinin en az altı aylık kıdemi olması gerekir. Yer altı işlerinde çalışan işçilerde bu kıdem şartı aranmaz. Altı aylık kıdem hesabında, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir. 3. **Sözleşme türü:** İşçinin belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması gerekir. Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler genel olarak iş güvencesi hükümlerinden yararlanamazlar. 4. **Fesih nedeni:** İşverenin iş sözleşmesini işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanarak feshetmesi zorunludur. Geçerli bir sebep olmadan yapılan fesihler, işe iade davasının konusunu oluşturur. Ayrıca, sendika üyeliği, sendikal faaliyet, mevzuattan doğan hakları takip etme, ayrımcılık (ırk, renk, cinsiyet vb.), hamilelik, doğum veya hastalık/kaza nedeniyle geçici devamsızlık gibi durumlar fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz. **'İşveren Vekili' Kavramının İş Güvencesi Kapsamına Etkisi (İK 18/son fıkra):** Kanun, işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri hakkında İşK. m. 18, 19 ve 21'inci maddelerinin uygulanmayacağını belirtir. Bu şu anlama gelir: * Bu nitelikteki üst düzey yöneticiler, iş güvencesi hükümlerinden (dolayısıyla işe iade davası açma hakkından) yararlanamazlar. Yargıtay'a göre üst düzey yönetici işe iade davası açamaz. (or.av.tr/ise-iade-davasi-nedir) * Bu istisnanın amacı, işverenin işletmesini kendi temsilcileri aracılığıyla yönetme ve işçi alma/çıkarma gibi kritik yetkileri haiz kişilere karşı tam bir güven ilişkisi içinde olmasını sağlamaktır. Bu kişilerin konumları gereği, işverenin iradesini yansıttıkları ve işletmenin stratejik kararlarını aldıkları varsayılır. Bu nedenle, onların iş sözleşmelerinin feshinde iş güvencesi kapsamı dışında tutulmuşlardır.