İcra ve İflas Kanunu (İİK) Madde 78'de 2020 yılında yapılan değişiklikler, haciz talebi ve mal sorgulama süreçlerinde ne gibi yenilikler getirmiştir? Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) entegrasyonunun bu süreçteki rolünü ve amacını açıklayınız.
İcra ve İflas Kanunu (İİK) Madde 78, 22/7/2020 tarihli ve 7251/49 maddesiyle önemli değişikliklere uğramıştır. Bu değişiklikler, haciz talebi ve mal sorgulama süreçlerini dijitalleştirerek daha hızlı ve etkin hale getirmeyi amaçlamaktadır. (zulkufarslan.av.tr/2004-sayili-kanun-haciz-yoliyle-takip/) **Getirilen Yenilikler ve UYAP'ın Rolü:** 1. **Mal Beyanını Beklemeksizin Haciz Talebi:** Ödeme emrindeki müddet geçtikten ve borçlu itiraz etmiş ise itirazı kaldırıldıktan sonra, alacaklı artık mal beyanını beklemeksizin haciz konmasını isteyebilir. Bu, icra takibinin hızlanmasını sağlamıştır. (İİK 78/1) 2. **UYAP Üzerinden Mal, Hak veya Alacak Sorgulaması:** Alacaklı dilerse haciz talebinde bulunmaksızın doğrudan Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden, bu sisteme entegre bilişim sistemleri vasıtasıyla borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulayabilir. Bu, alacaklının borçlunun malvarlığı hakkında ön bilgi edinmesini sağlar. 3. **Elektronik Haciz (e-haciz):** Sorgulama sonucunda UYAP, varsa borçlunun mal, hak veya alacağının mahiyeti ve detayı hakkında bilgi verir. Bu durumda sistem üzerinden de haciz talep edilebilir. İcra dairesi, tespit edilen mal, hak veya alacağı elektronik ortamda doğrudan haczeder. Bu düzenleme, fiziki işlemleri azaltarak süreci hızlandırır ve otomatize eder. 4. **Bilgi Paylaşımının Sınırlanması:** Sorgulama sonunda edinilen bilgilerin hukuka aykırı olarak paylaşılamayacağı açıkça belirtilmiştir. Bu, kişisel verilerin korunması ilkesine uygun bir güvencedir. 5. **Kurumlararası Entegrasyon Zorunluluğu:** Sorgulama ve haciz işlemlerinin yürütülebilmesi için kamu kurum veya kuruluşları ile Bankacılık Kanunu'nda tanımlanan kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar, UYAP ile kendi sistemleri arasında entegrasyonu sağlamakla yükümlüdür. Bu entegrasyon, veri akışının kesintisiz ve doğru olmasını temin eder. **Amacı:** Bu değişikliklerin temel amacı, icra takiplerini daha modern, hızlı, şeffaf ve etkin hale getirmektir. Elektronik ortamda yapılan sorgulama ve haciz işlemleri, hem alacaklıların alacaklarına daha hızlı ulaşmasını sağlamakta hem de icra dairelerinin iş yükünü azaltmaktadır. Ayrıca, dijitalleşme ile birlikte usul ekonomisi ve adil yargılanma ilkelerine uygunluk da hedeflenmiştir.