İşe iade davasının temel amacı ve İş Kanunu'ndaki hukuki dayanakları nelerdir? Bu davanın İşK. m. 18, 19 ve 20 ile ilişkisini açıklayınız.

İşe iade davası, haklı ve geçerli neden olmadan ya da feshin şekil şartlarına uyulmadan işten çıkarılan bir işçinin, işine geri dönmesi imkanını veren, işe iade kararına rağmen işveren tarafından işe başlatılmaması halinde de tazminat ve ücret alma hakkı sağlayan bir davadır. (or.av.tr/ise-iade-davasi-nedir) İşe iade davasının hukuki dayanakları İş Kanunu'nun (İK) 18, 19 ve 20. maddeleridir: * **İK Madde 18 (Feshin geçerli sebebe dayandırılması):** Bu madde, iş güvencesi kapsamındaki işçilerin (30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan, belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler) iş sözleşmelerinin feshinde işverenin geçerli bir sebebe dayanma zorunluluğunu düzenler. İşçinin yeterliliğinden, davranışlarından veya işletmenin gereklerinden kaynaklanan geçerli sebepler aranır. Madde ayrıca, fesih için geçerli sebep oluşturmayan durumları (sendika üyeliği, sendikal faaliyet, mevzuattan doğan hakları takip etme, ırk, renk, cinsiyet vb. ayrımcılık, hamilelik, hastalık nedeniyle geçici devamsızlık) belirtir. İşe iade davası, işverenin bu maddede aranan geçerli sebep şartını ihlal etmesi durumunda açılır. * **İK Madde 19 (Sözleşmenin feshinde usul):** Bu madde, işverenin fesih bildirimini yazılı olarak yapma ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtme zorunluluğunu getirir. Ayrıca, işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle fesih yapılabilmesi için işçinin savunmasının alınması gerektiğini düzenler. İşe iade davası, fesih usulüne (yazılı bildirim, fesih sebebinin açık ve kesin belirtilmesi, savunma alma) uyulmaması halinde de açılabilir. * **İK Madde 20 (Fesih bildirimine itiraz ve usulü):** Bu madde, iş sözleşmesi feshedilen işçinin, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiasıyla işe iade talebiyle başvuracağı yolları ve süreleri düzenler. Buna göre, fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması zorunludur. Arabuluculuk sonunda anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. İspat yükü, feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispatlama konusunda işverendedir. Bu madde, işe iade davasının usuli prosedürünü belirler ve dava şartlarını içerir.