Bir sanık, Facebook üzerinden herkese açık bir gönderide, isim vermeden ancak belirli bir siyasi partinin liderini ima ederek 'bu ülkeyi soyanlardan hesap sorulacak' şeklinde bir ifade kullanmıştır. Hakaret suçunun 'matufiyet' (yönelme) unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğini, TCK m. 126'daki 'niteliğinde ve mağdurun şahsına yönelik bulunduğunda duraksanmayacak bir durum' kriteri ve ifadenin aleni olması bağlamında tartışınız. Bu ifadenin 'hırsız var' sloganından farkı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #292254

Bu senaryoda, hakaret suçunun oluşup oluşmadığı, 'matufiyet' unsurunun gerçekleşip gerçekleşmediğine bağlıdır. TCK m. 126, mağdurun ismi açıkça belirtilmese bile, ifadenin niteliği ve bağlamından, kime yöneltildiği konusunda 'duraksanmayacak bir durum' varsa matufiyetin varlığını kabul eder. **Matufiyet Unsurunun Değerlendirilmesi:** 1. **İfadenin Niteliği ve Bağlamı:** 'Bu ülkeyi soyanlar' ifadesi, tek başına soyut ve geneldir. Ancak, bu ifadenin kullanıldığı gönderinin tamamı, paylaşılan bir resim, videonun içeriği veya o güncel siyasi atmosfer, ifadenin belirli bir kişiyi hedef aldığını gösterebilir. Örneğin, gönderide siyasi liderin bir fotoğrafı varsa veya o günlerde kamuoyunda o liderle ilgili spesifik bir yolsuzluk iddiası tartışılıyorsa, ifadenin o kişiye yönelik olduğu yönünde güçlü bir karine oluşur. 2. **'Duraksanmayacak Durum' Kriteri:** Mahkeme, ortalama bir okuyucunun, gönderiyi gördüğünde ifadenin kime yönelik olduğunu tereddütsüz bir şekilde anlayıp anlamayacağını değerlendirecektir. Eğer ifade o kadar imalı ve o kadar belirgin bir şekilde bir kişiyi işaret ediyorsa ki, okuyan herkesin aklına aynı kişi geliyorsa, matufiyet unsuru gerçekleşmiş sayılır. İsim verilmemesi tek başına suçun oluşumunu engellemez. 3. **Aleniyet Unsurunun Rolü:** Eylemin Facebook gibi aleni bir platformda yapılması, suçun nitelikli halini (TCK m. 125/4) oluşturur, ancak matufiyet unsurunun varlığını tek başına kanıtlamaz. Hatta aleniyet, ifadenin genel bir siyasi eleştiri mi yoksa kişisel bir saldırı mı olduğunun yorumlanmasında daha dikkatli olmayı gerektirir. **'Hırsız Var' Sloganından Farkı:** Ceza Genel Kurulu'nun 'Hırsız var' sloganını hakaret saymamasının nedeni, bu ifadenin son derece genel, soyut ve bir protesto sloganı niteliğinde olmasıdır. Kime yönelik olduğu somutlaştırılmamıştır. 'Bu ülkeyi soyanlardan hesap sorulacak' ifadesi de benzer şekilde genel bir eleştiri olarak yorumlanabilir. Ancak bu ifadenin farkı, **bağlamına göre çok daha kolay bir şekilde kişiselleştirilebilir** olmasıdır. 'Hırsız var' genel bir durumu ifade ederken, 'bu ülkeyi soyanlar' ifadesi, özellikle belirli bir iktidar dönemine veya liderine yönelik olarak kullanıldığında, daha kolayca o lideri işaret eder hale gelebilir. **Sonuç:** Bu olayda hakaret suçunun oluşup oluşmadığı, ifadenin kullanıldığı **bağlamın** detaylı bir şekilde incelenmesine bağlıdır. Eğer ifade, tek başına ve soyut bir şekilde kullanılmışsa, genel bir siyasi eleştiri olarak kabul edilip matufiyet unsuru oluşmadığı için suç sayılmayabilir. Ancak, gönderinin içeriğindeki diğer unsurlar (resim, video, önceki yazılar, güncel olaylara atıf vb.) ifadenin duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirli bir siyasi lideri hedef aldığını gösteriyorsa, matufiyet unsuru gerçekleşir ve hakaret suçu oluşur. Burada ispat ve yorum, davanın sonucunu belirleyecektir.