Hakaret suçunun TCK m. 125/5'e göre 'kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine' karşı işlenmesi durumunda, neden 'zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır'? Bu durumu, suçun mağduru ve fiilin hukuki niteliği açısından açıklayınız. Örneğin, üç hakimden oluşan bir mahkeme heyetine yönelik tek bir hakaret ifadesi kullanıldığında, fiil ve ceza nasıl tespit edilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #292250

TCK m. 125/5'te yer alan düzenleme, hakaret suçunun mağdurunun sayısını ve buna bağlı olarak fiilin hukuki niteliğini belirleyen özel bir kuraldır. **Hukuki Nitelik ve Mağdur Kavramı:** - **Suçun Mağduru:** Kurul halinde çalışan kamu görevlilerine (örneğin, mahkeme heyeti, bilirkişi heyeti, belediye encümeni) görevlerinden dolayı hakaret edildiğinde, suç, soyut bir kavram olan 'kurula' veya 'heyete' karşı değil, o kurulu oluşturan **her bir üyeye karşı ayrı ayrı** işlenmiş sayılır. Çünkü hakaret suçunun mağduru ancak bir gerçek kişi olabilir; tüzel kişilikler veya kurullar bu suçun mağduru olamaz. Dolayısıyla, üç kişilik bir heyete hakaret edildiğinde, ortada üç ayrı mağdur vardır. - **Fiilin Hukuki Niteliği:** Fail, tek bir söz veya eylemle (örneğin, 'hepiniz şerefsizsiniz' diyerek) bu üç mağdura birden hakaret etmiştir. Bu durum, TCK m. 43/2'de tanımlanan **'aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi'** haline birebir uymaktadır. Bu, hukuken 'aynı neviden fikri içtima' olarak da adlandırılır. **Neden Zincirleme Suç Hükümleri Uygulanır?** TCK m. 125/5, 'zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır' diyerek, bu durumu TCK m. 43 kapsamına aldığını açıkça belirtmektedir. Bunun nedeni, failin tek bir iradi kararla ve tek bir fiille birden fazla kişiyi mağdur etmesi durumunda, her bir mağdur için ayrı ayrı ceza verilmesinin (gerçek içtima) aşırı bir cezalandırmaya yol açacağı düşüncesidir. Kanun koyucu, bu durumu tek bir suç olarak kabul edip, mağdur sayısının çokluğunu cezanın artırılması yoluyla dikkate almayı daha hakkaniyetli bulmuştur. **Örnekteki Durumun Tespiti:** Üç hakimden oluşan bir mahkeme heyetine yönelik tek bir hakaret ifadesi kullanıldığında, fiil ve ceza şu şekilde tespit edilir: 1. **Tek Fiil, Üç Mağdur:** Ortada, üç ayrı kamu görevlisine (hakime) karşı, görevlerinden dolayı işlenmiş, tek bir hakaret fiili vardır. 2. **Temel Cezanın Belirlenmesi:** Mahkeme, TCK m. 125/3-a (kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret) uyarınca bir kez temel ceza belirler. Bu ceza bir yıldan az olamaz. 3. **Artırım Uygulaması:** Belirlenen bu temel ceza, TCK m. 125/5'in yollamasıyla **TCK m. 43/2 uyarınca 1/4'ten 3/4'e kadar artırılır.** Sonuç olarak, faile üç ayrı hakaret suçundan üç ayrı ceza verilmez; tek bir hakaret suçundan ceza verilir, ancak bu ceza mağdur sayısının çokluğu nedeniyle artırılır. Bu, 'tek fiil, çok netice' prensibinin bir uygulamasıdır.