İİK m. 83, maaş ve ücretlerin ancak borçlu ve ailesinin geçimi için gerekli miktar tenzil edildikten sonra haczolunabileceğini ve haczedilecek miktarın dörtte birden az olamayacağını düzenler. Bu 'dörtte bir' kuralı, borçlunun birden fazla icra dosyası olması durumunda nasıl uygulanır? Her bir alacaklı, maaşın dörtte birini ayrı ayrı haczettirebilir mi?

İİK m. 83'te belirtilen maaş ve ücret haczi, borçlunun yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan asgari geliri korumayı amaçlayan sosyal nitelikli bir düzenlemedir. 'Dörtte bir' kuralının, borçlunun birden fazla icra dosyası olması durumunda uygulanışı, kanunun lafzı ve amacı doğrultusunda şekillenmiştir. **Uygulama:** Hayır, her bir alacaklı maaşın dörtte birini ayrı ayrı haczettiremez. Aksi bir uygulama, borçlunun maaşının tamamının veya tamamına yakınının haczedilmesi sonucunu doğurur ki bu, İİK m. 83'ün koruyucu amacını tamamen ortadan kaldırır. Kanunun 'ancak haczolunacak miktar bunların dörtte birinden az olamaz' ifadesi, toplamda uygulanabilecek azami haciz oranını da dolaylı olarak belirler. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre uygulama şu şekildedir: 1. **Toplam Haciz Miktarı Sınırı:** Borçlunun maaşı veya ücreti üzerinden yapılabilecek toplam kesinti, kural olarak (nafaka alacakları gibi istisnalar hariç) **maaşının dörtte birini (1/4) geçemez.** 2. **Hacizlerin Sıraya Girmesi:** Borçlunun maaşı üzerinde birden fazla haciz varsa, bu hacizler icra dairesine başvuru (talep) tarihlerine göre **sıraya konulur.** (İİK m. 83/2: 'Birden fazla haciz var ise sıraya konur.') 3. **Sıranın İşlemesi:** - Sırada en önde olan (ilk haczi koyduran) alacaklının dosyasına, maaşın dörtte biri oranında kesinti yapılarak ödeme yapılır. - Bu alacaklının borcu tamamen bitinceye kadar, diğer alacaklıların dosyaları için herhangi bir kesinti yapılmaz. Onlar sırada beklerler. - İlk sıradaki alacaklının borcu bittiğinde, sıra ikinci alacaklıya geçer ve yine maaşın dörtte biri oranında kesinti bu defa ikinci alacaklının dosyasına yapılmaya başlanır. - Bu süreç, tüm hacizler sırasıyla kapanana kadar devam eder. Bu uygulama, hem borçlunun her ay eline en az maaşının dörtte üçünün geçmesini garanti altına alarak geçimini korur, hem de alacaklılar arasında haciz tarihine dayalı adil bir öncelik (rüçhan) sırası oluşturur.