Bir ceza davasında sanık, 'hükmün açıklanmasının geri bırakılması' (HAGB) kurumundan yararlanmak istemektedir. Hakaret suçundan yargılanan bir sanık için HAGB kararı verilebilmesi amacıyla 'mağdurun zararının giderilmesi' şartı aranır mı? Metindeki açıklamalar ve Yargıtay 18. Ceza Dairesi'nin 2015/21128 K. sayılı kararı ışığında 'zarar' kavramının HAGB bağlamında nasıl yorumlandığını açıklayınız.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), CMK m. 231'de düzenlenen ve sanığa ikinci bir şans tanımayı amaçlayan bir kurumdur. HAGB kararı verilebilmesinin objektif şartlarından biri, 'suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi'dir (CMK m. 231/6-c). **'Zarar' Kavramının Yorumlanması ve Hakaret Suçu:** Metindeki açıklamalar ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, HAGB bağlamında aranan 'zarar', **doğrudan, somut ve maddi bir zarar** olarak yorumlanmaktadır. Bu kavrama **manevi zarar dahil değildir.** Hakaret suçu, doğası gereği kişinin onur, şeref ve saygınlığına yönelik bir saldırıdır ve doğrudan bir maddi zarara yol açmaz. Hakaret nedeniyle ortaya çıkan zarar, esasen manevidir (elem, üzüntü, itibar kaybı vb.). Yargıtay, HAGB kurumunun uygulanmasında bu manevi zararın giderilmesi şartını aramamaktadır. **Yargıtay 18. CD, 2015/21128 K. sayılı kararının analizi:** Bu kararda, hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarından yargılanan sanık hakkında, 'zararın giderilmediği' gerekçesiyle HAGB uygulanmamasının hukuka aykırı olduğuna hükmedilmiştir. Kararın gerekçesi şudur: - **Somut (Maddi) Zararın Yokluğu:** Hakaret ve direnme suçları, doğrudan ölçülebilir bir maddi zarara neden olmaz. Mağdurun uğradığı 'manevi zarar' ise CMK m. 231/6-c kapsamında giderilmesi gereken bir zarar değildir. - **Kanuni Olmayan Gerekçe:** Mahkemenin, maddi bir zarar olmamasına rağmen 'zarar giderilmedi' şeklinde bir gerekçeyle HAGB talebini reddetmesi, kanuna ve Yargıtay içtihatlarına aykırıdır. Bu, kanuni olmayan ve yetersiz bir gerekçedir. Sonuç olarak, hakaret suçundan yargılanan bir sanık hakkında HAGB kararı verilebilmesi için mağdurun zararının giderilmesi şartı aranmaz. Çünkü bu suç tipi, giderilmesi gereken somut bir maddi zarar doğurmaz. Mahkeme, diğer şartların (ceza miktarı, sabıkasızlık vb.) varlığı halinde, zarar unsurunu dikkate almaksızın sanığın kişilik özellikleri ve yeniden suç işleme eğilimi gibi sübjektif koşulları değerlendirerek HAGB hakkında bir karar vermelidir.