HMK'ya göre, mahkemenin ön inceleme duruşmasında, tahkikata yönelik işlemler (örneğin tanık dinleme, keşif yapma) yapması mümkün müdür? Yargıtay'ın bu konudaki görüşü nedir?

Hayır, kural olarak mümkün değildir. HMK m. 137'nin gerekçesi ve Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/15589 E. sayılı kararında belirtildiği üzere, ön inceleme duruşması tahkikat aşamasından farklıdır ve amacı yargılamayı tahkikata hazırlamaktır. Ön inceleme duruşmasında kural olarak tahkikata yönelik işlemler yapılamaz. Ancak kanun, bu kurala bir istisna getirmiştir: Ön inceleme duruşmasında 'dava şartları ve ilk itirazlar ile sınırlı olmak üzere' tanık dinleme, belge inceleme, bilirkişi görüşü alma, keşif yapma gibi işlemler yapılabilir. Örneğin, bir derdestlik itirazının veya görev dava şartının incelenmesi için tanık dinlenmesi gerekiyorsa, bu, ön inceleme duruşmasında yapılabilir. Ancak davanın esasına ilişkin, uyuşmazlığın özünü aydınlatmaya yönelik tanık dinleme veya keşif gibi işlemler tahkikat aşamasına bırakılmalıdır. Bu ayrımın ihlali, usule aykırılık teşkil eder.