Hakaret suçunun ispatında, CMK m. 134 uyarınca şüphelinin cep telefonunun incelenmesi bir delil elde etme yöntemidir. Metinde yer alan Yargıtay 10. Ceza Dairesi'nin 2021/12899 K. sayılı kararına göre, bu incelemenin hukuka uygun sayılabilmesi için hangi usulî şartların yerine getirilmesi zorunludur? Kolluk görevlileri, şüphelinin rızası olsa dahi bu incelemeyi kendiliğinden yapabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #292195

Yargıtay 10. Ceza Dairesi'nin 2021/12899 K. sayılı kararında vurgulandığı üzere, bir şüphelinin cep telefonunun incelenmesi, özel hayatın gizliliği ve haberleşmenin gizliliği gibi temel haklara ciddi bir müdahale teşkil ettiğinden, sıkı usulî kurallara bağlanmıştır. Bu incelemenin hukuka uygun sayılabilmesi için şu şartlar zorunludur: 1. **Hâkim Kararı veya Gecikmesinde Sakınca Bulunan Halde Savcı Emri:** CMK m. 134'ün temel kuralı, bu tür bir dijital materyal incelemesinin ancak **hâkim kararı** ile yapılabileceğidir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde **Cumhuriyet savcısının yazılı emri** ile de yapılabilir. Ancak savcı emriyle yapılan inceleme halinde, bu emrin **24 saat içinde hâkim onayına sunulması** zorunludur. Hâkim onay vermezse, elde edilen deliller imha edilir ve kullanılamaz. 2. **Rızanın Geçersizliği:** Yargıtay'ın kararında altı çizilen en önemli nokta, şüphelinin bu incelemeye **rızasının bulunmasının usulî eksikliği gidermeyeceğidir.** Ceza muhakemesinde temel hak ve özgürlüklere yönelik koruma tedbirleri, kamu düzenine ilişkindir ve kişinin rızasıyla vazgeçilebilecek haklardan değildir. Şüphelinin üzerinde bulunduğu baskı, korku veya hukuki bilgisizlik nedeniyle verdiği rıza, kanunun aradığı hâkim kararı veya savcı emri gibi güvencelerin yerini tutmaz. Bu nedenle kolluk görevlileri, şüphelinin 'rıza gösteriyorum, telefonumu inceleyebilirsiniz' demesi üzerine dahi, CMK m. 134'te belirtilen karar veya emir olmaksızın, telefonu inceleyip içerisindeki mesaj, fotoğraf gibi verileri kayıt altına alamazlar. Sonuç olarak, kolluk tarafından şüphelinin rızasıyla dahi olsa, usulüne uygun bir hâkim kararı veya savcı emri (ve onayı) olmaksızın telefonunun incelenmesiyle elde edilen deliller **'hukuka aykırı delil'** niteliğindedir. CMK m. 217/2 uyarınca, bu tür deliller hükme esas alınamaz. Bu kural, delil elde etme sürecinde keyfiliği önlemeyi ve temel hakları korumayı amaçlamaktadır.