Metinde yer alan bilgilere göre, bir işçinin 'üst düzey yönetici' olması durumunda işe iade davası açamayacağı belirtilmiştir. Bu istisnanın hukuki dayanağı nedir ve 'üst düzey yönetici' kavramının sınırları Yargıtay içtihatlarına göre nasıl çizilmektedir? Hangi yetkilere sahip bir yönetici iş güvencesi kapsamı dışında kalır?

Üst düzey yöneticilerin iş güvencesi hükümlerinden yararlanamamasının hukuki dayanağı, **İş Kanunu m. 18'in son fıkrasıdır.** Bu fıkra şu şekildedir: 'İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili ve yardımcıları ile işyerinin bütününü sevk ve idare eden ve işçiyi işe alma ve işten çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri hakkında bu madde, 19 ve 21 inci maddeler ile 25 inci maddenin son fıkrası uygulanmaz.' Bu hüküm, belirli nitelikteki işveren vekillerini iş güvencesi kapsamı (m. 18, 19, 21) dışında tutmaktadır. **'Üst Düzey Yönetici' Kavramının Sınırları ve Kriterleri:** Yargıtay içtihatlarına göre bir yöneticinin iş güvencesi kapsamı dışında kalması için kanunda sayılan yetkileri kümülatif olarak, yani bir arada taşıması gerekmektedir. Bu kriterler şunlardır: 1. **İşyerinin Bütününü Sevk ve İdare Etme:** Yöneticinin, görev ve sorumluluk alanının işyerinin tamamını kapsaması gerekir. Sadece belirli bir departmandan (örneğin, sadece pazarlama veya üretim müdürü) sorumlu olan bir yönetici bu kapsama girmez. 'Genel Müdür' veya 'Fabrika Müdürü' gibi unvanlar genellikle bu kriteri karşılar. 2. **İşçiyi İşe Alma ve İşten Çıkarma Yetkisine Sahip Olma:** Bu, en kritik ve belirleyici yetkidir. Yöneticinin, işyeri adına bağlayıcı bir şekilde, başka bir makamın onayına ihtiyaç duymadan, işçi alma ve işçinin iş sözleşmesini feshetme yetkisine sahip olması gerekir. Eğer bu konularda sadece 'teklif' veya 'görüş' bildirme yetkisi varsa ve nihai karar başka bir yönetici veya yönetim kurulu tarafından veriliyorsa, bu kriter gerçekleşmiş sayılmaz. 3. **İşletmenin Bütününü Yöneten İşveren Vekili ve Yardımcıları:** Bu kategori ise daha çok, işletmenin en tepesindeki genel müdür ve ona doğrudan bağlı, işletme genelinde stratejik karar alma süreçlerinde yer alan genel müdür yardımcıları gibi pozisyonları kapsar. Özetle, bir yöneticinin unvanı (müdür, direktör vb.) tek başına belirleyici değildir. Önemli olan, fiilen sahip olduğu yetkilerin kapsamıdır. Eğer bir yönetici, hem işyerinin tamamını yönetiyor hem de işe alma/çıkarma konusunda nihai karar verme yetkisini taşıyorsa, iş güvencesi hükümlerinden yararlanamaz ve işe iade davası açamaz. Bu nitelikleri taşımıyorsa, unvanı ne olursa olsun diğer işçiler gibi iş güvencesi kapsamındadır.