Metinde geçen Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 2014/16927 E. sayılı kararında, 'iddianamede açıklanan ve suç oluşturduğu ileri sürülen fiilin dışına çıkılması' ve 'davaya konu edilmeyen bir eylemden dolayı yargılama yapılması' CMK m. 225'e aykırılık olarak görülmüştür. Bu ilkeye 'dava konusuyla bağlılık' (ne eat iudex ultra petita partium) ilkesi denir. Bu ilkenin ceza yargılamasındaki amacını ve sanığın savunma hakkıyla olan ilişkisini açıklayınız. Mahkeme, yargılama sırasında sanığın iddianamede yer almayan başka bir suçunu tespit ederse ne yapmalıdır?

CMK m. 225/1'de düzenlenen 'dava konusuyla bağlılık' ilkesi, ceza yargılamasının sınırlarını belirleyen temel bir kuraldır. Bu ilke, mahkemenin ancak iddianamede gösterilen fiil ve fail hakkında hüküm kurabileceğini ifade eder. Amacı ve savunma hakkıyla ilişkisi şöyledir: **Amacı ve Savunma Hakkıyla İlişkisi:** 1. **Belirlilik ve Öngörülebilirlik:** Bu ilke, ceza davasının konusunu net bir şekilde sınırlar. Sanık, yargılamanın en başından itibaren tam olarak hangi fiilden dolayı yargılandığını bilir. Bu belirlilik, sanığın savunmasını bu somut fiil üzerine kurmasını sağlar. Eğer mahkeme, iddianame dışındaki bir fiilden hüküm kurabilseydi, sanık hiç beklemediği ve hazırlık yapmadığı bir suçlamadan dolayı mahkum olma riskiyle karşı karşıya kalırdı. 2. **Savunma Hakkının Güvencesi:** 'Dava konusuyla bağlılık', savunma hakkının özünü korur. Sanık, iddianamede belirtilen fiile ilişkin delilleri toplar, tanıklarını hazırlar ve hukuki argümanlarını bu çerçevede geliştirir. Mahkemenin bu çerçevenin dışına çıkması, sanığı gafil avlamak ve savunmasız bırakmak anlamına gelir. Yargıtay'ın ilgili kararı, iddianamede tanımlanmayan bir 'bıçakla tehdit' eyleminden hüküm kurulmasını, sanığın bu eyleme karşı savunma yapma imkanı bulamadığı için hukuka aykırı bulmuştur. 3. **İddia ve Yargılama Makamlarının Ayrılığı:** Bu ilke, iddia makamı (savcılık) ile yargılama makamı (mahkeme) arasındaki fonksiyon ayrılığının da bir gereğidir. Kamu davasını açma ve davanın konusunu (fiili) belirleme yetkisi savcıya aittir. Mahkeme, savcının açtığı davanın sınırları içinde kalmak zorundadır; kendiliğinden yeni bir dava konusu yaratamaz. **Mahkemenin İddianamede Yer Almayan Bir Suç Tespit Etmesi Halinde Yapması Gerekenler:** Mahkeme, yargılama sırasında sanığın iddianamede yer almayan başka bir suçunu öğrendiğinde, bu suçtan doğrudan hüküm kuramaz. Yapması gereken, CMK m. 226'yı işletmektir. Buna göre, mahkeme: - Sanığın işlediği anlaşılan bu yeni suçla ilgili olarak **Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunur.** - Savcılık, bu yeni fiil hakkında ayrı bir soruşturma yapar ve yeterli şüpheye ulaşırsa **ek bir iddianame** düzenler. - Bu ek iddianame mahkeme tarafından kabul edilirse, mevcut dava ile birleştirilebilir ve sanığa bu yeni suçlama için de **ek savunma hakkı** verilerek yargılamaya devam edilir. Bu usul izlenmeden, iddianame dışı bir fiilden mahkumiyet kararı verilmesi mutlak bir bozma nedenidir.