TMK m.289 (Taslak m.20) uyarınca soybağının reddi davasında hak düşürücü sürenin, 'gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar' hükmü, bu 'haklı sebebin' dava açma hakkına sahip olan kişinin 'bilinçli bir tercihi' (örneğin, çocuğu üzmemek için beklemek) olması durumunda da uygulanır mı?

Genellikle 'haklı sebep', kişinin iradesi dışında ortaya çıkan ve dava açmasını engelleyen objektif veya sübjektif zorunlulukları ifade eder. Kişinin tamamen kendi bilinçli tercihiyle, herhangi bir dışsal engel olmaksızın dava açmaktan imtina etmesi (örneğin, 'çocuğu üzmemek için beklemek' gibi kişisel bir değerlendirme), hukuken 'haklı bir sebep' olarak kabul edilmeyebilir. Haklı sebep, daha çok bir 'mazeret' veya 'imkansızlık' durumunu gerektirir. Ancak, bu tür durumların değerlendirilmesi mahkemenin takdirine ve somut olayın özelliklerine bağlıdır. (Taslak m.20, TMK m.289/3)