TMK m.286 (Taslak m.19) ile anaya soybağının reddi davası açma hakkı tanınması, çocuğun 'tıbbi yöntemlerle (örneğin tüp bebek) doğmuş olması' ve kocanın bu yönteme rıza göstermiş olması durumunda (TMK m.290) nasıl bir etkileşim yaratır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #290569

TMK m.290, 'Evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Bu süre geçtikten sonra doğan çocuğun kocaya bağlanması, ananın evlilik sırasında gebe kaldığının ispatıyla mümkündür. Kocanın gaipliğine karar verilmesi hâlinde üçyüz günlük süre, ölüm tehlikesi veya son haber tarihinden işlemeye başlar.' hükmünü içerir. Tıbbi yöntemlerle (suni döllenme) gebe kalma durumunda, eğer koca bu işleme rıza göstermişse, sonradan çocuğun kendisinden olmadığını iddia ederek soybağının reddi davası açamaz (TMK m.291'in kıyasen yorumu ve dürüstlük kuralı). Annenin dava açma hakkı açısından da, eğer çocuk kocanın spermi kullanılarak veya kocanın rızasıyla başka bir donör spermi kullanılarak doğmuşsa, annenin sonradan 'çocuk kocadan değil' diyerek dava açması dürüstlük kuralına aykırı olabilir ve mahkeme bu durumu dikkate alır. Ancak, eğer kocanın rızası olmadan veya hile ile başka bir sperm kullanılmışsa, annenin dava açma hakkı gündeme gelebilir. (Taslak m.19, TMK m.286; TMK m.290, m.291)