6706 sayılı Kanun m. 11/1-a ve Anayasa m. 38 uyarınca 'Türk vatandaşının iade edilemezliği' ilkesinin tek istisnası nedir? İadesi talep edilen kişinin vatandaşlık durumu tartışmalı ise, iade yargılamasını yapan mahkeme nasıl bir yol izlemelidir?

'Türk vatandaşının iade edilemezliği' ilkesi, hem Anayasa'nın 38. maddesinin son fıkrasında hem de 6706 sayılı Kanun'un 11/1-a maddesinde düzenlenmiş temel bir kuraldır. Bu kuralın tek istisnası, 'Uluslararası Ceza Divanına (UCD) taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler'dir. Türkiye, UCD'nin kurucu Roma Statüsü'ne taraf olmadığı için bu istisna şu an için fiilen uygulanamamaktadır. Eğer iade yargılaması sırasında, iadesi talep edilen kişinin Türk vatandaşı olup olmadığı konusunda ciddi bir şüphe veya uyuşmazlık ortaya çıkarsa, bu husus bir 'önsorun' teşkil eder. İade yargılamasını yapan ağır ceza mahkemesi, CMK m. 218/1 uyarınca bu önsorunu öncelikle kendisi çözmeye çalışabilir veya kişinin vatandaşlık durumuna ilişkin idare mahkemesinde açılmış veya açılacak bir davanın sonucunu 'bekletici mesele' yapabilir. Vatandaşlık durumu netleşmeden iade kararı verilmesi, Anayasa ile güvence altına alınan temel bir hakkın ihlali anlamına geleceğinden hukuka aykırı olur.