6706 sayılı Kanun m.4/ç ve Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi (SİDAS) Ek 2 No'lu Protokol m.3/1 hükümleri, gıyapta verilen bir mahkumiyet kararına dayalı iade taleplerini nasıl etkiler? Bir yabancının, iadeyi talep eden ülkede mahkeme huzurunda savunması alınmadan mahkum edilmiş olması, iade talebinin kabul edilebilirliği açısından ne anlama gelir?

6706 sayılı Kanun m.4/ç, talepte bulunan devlette 'savunma hakkına ilişkin temel güvencelerin bulunmaması' halinde adli işbirliği talebinin reddedileceğini düzenler. SİDAS Ek 2 No'lu Protokol m.3/1 ise daha spesifik olarak, bir kimsenin gıyabında verilmiş mahkumiyetin infazı için iade istendiğinde, talep edilen taraf, soruşturmada asgari savunma haklarının tanınmadığı görüşündeyse talebi reddedebilir. Bu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, bir kişinin mahkeme huzuruna hiç çıkmadan, 'yüz yüzelik', 'doğrudan doğruyalık' ve 'duruşmaya katılma' gibi temel savunma haklarını kullanamadan mahkum edilmesi, iade talebi için mutlak bir ret nedeni oluşturur. Yargıtay'ın da (11. CD, 2021/39955 E.) bu yönde kararları mevcuttur. Kişinin kollukta veya savcılıkta ifade vermiş olması, mahkeme huzurunda savunma yapma hakkının yerine geçmez. Eğer bu konuda tereddüt varsa, iade yargılamasını yapan mahkeme, Merkezi Makam (Adalet Bakanlığı) aracılığıyla talep eden devletten bu hususun açıklığa kavuşturulmasını ve sanığın iade edilmesi halinde yeniden yargılanarak savunma hakkının tanınacağına dair teminat (6706 s. K. m.3/3) verilmesini istemelidir. Bu teminat olmadan iade kararı verilemez.