Yargıtay 2. Ceza Dairesi'nin 2015/1434 E. sayılı kararında, güneşin doğuş ve batış zamanlarını gösteren çizelgeye göre suçun gece vakti işlendiği tespit edilmesine rağmen, mahkemenin hırsızlık suçunda TCK m. 143'ü, konut dokunulmazlığını bozmada ise TCK m. 116/4'ü uygulamaması 'eksik ceza tayini' olarak nitelendirilmiştir. Bu durum, nitelikli hallerin uygulanmasının hakim için bir zorunluluk mu yoksa takdir yetkisi mi olduğunu gösterir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #289548

Bu durum, nitelikli hallerin uygulanmasının hakim için bir 'zorunluluk' olduğunu gösterir. Suçun nitelikli halleri, kanun tarafından cezanın artırılmasını veya indirilmesini gerektiren objektif veya sübjektif koşullardır. Eğer bir olayda, bir nitelikli halin (örneğin, suçun gece vakti işlenmesi) varlığı somut delillerle (tanık beyanı, kamera kaydı, bilimsel çizelgeler vb.) sabit olmuşsa, hakim bu nitelikli hali uygulamak zorundadır. Bu konuda hakimin bir takdir yetkisi yoktur. Yargıtay kararında, mahkemenin suçun gece vakti işlendiğini gerekçesinde kabul etmesine rağmen ilgili artırım maddelerini uygulamaması, açık bir kanuna aykırılık ve 'eksik ceza tayini' olarak kabul edilerek bozma nedeni yapılmıştır. Hakimin takdir yetkisi, TCK m. 61 uyarınca temel cezanın belirlenmesinde veya TCK m. 62 uyarınca takdiri indirim nedenlerinin uygulanıp uygulanmamasında söz konusudur, kanunda açıkça yazan bir nitelikli halin uygulanmasında değil.