HMK m. 331, davanın esastan sonuçlanmadığı üç temel hali düzenler: konusuz kalma, görevsizlik/yetkisizlik ve açılmamış sayılma. Yargılama giderlerine hükmetme usulü açısından bu üç hal arasındaki temel farkları analitik bir şekilde karşılaştırınız.

Bu üç hal arasında yargılama giderlerine hükmetme usulü açısından temel farklar şunlardır: 1) Konusuz Kalma (m. 331/1): Yargılama giderleri, hakimin takdirine bağlıdır. Hakim, 'davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumunu' inceleyerek, davaya kimin sebebiyet verdiğini tespit eder ve giderleri ona göre yükler. Bu, davanın esasına ilişkin sınırlı bir inceleme gerektirir. 2) Görevsizlik/Yetkisizlik (m. 331/2): Yargılama giderlerine hükmetme 'koşula bağlıdır'. Eğer davaya görevli/yetkili mahkemede devam edilirse, giderlere o mahkeme hükmeder. Eğer davaya devam edilmezse, ancak o zaman davalının 'talebi üzerine' ilk mahkeme giderlere hükmeder. Burada hakimin takdiri değil, davanın akıbeti belirleyicidir. 3) Davanın Açılmamış Sayılması (m. 331/3): Sonuç kesindir ve hakimin takdir yetkisi yoktur. Yargılama giderleri, kanunun amir hükmü gereği, doğrudan ve tamamen 'davacıya yükletilir'. Çünkü bu sonucun ortaya çıkmasının sebebi davacının usuli bir yükümlülüğü yerine getirmemesidir. Kısacası; birinde 'takdire dayalı haklılık', ikincisinde 'koşula ve talebe bağlı', üçüncüsünde ise 'otomatik ve kesin' bir sonuç vardır.