HMK m. 331/2'de düzenlenen 'görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise' ifadesindeki bu durumun tespiti nasıl yapılır? Mahkeme, davacının diğer mahkemeye başvurup başvurmadığını re'sen araştırır mı?

Mahkeme bu durumu re'sen araştırmaz. Bu tespit, talepte bulunan davalının sunacağı bilgi ve belgelere göre yapılır. HMK m. 331/2'nin ikinci cümlesi, bu sürecin 'talep üzerine' işleyeceğini belirtir. Süreç pratikte şöyle işler: 1) Görevsizlik/yetkisizlik kararı kesinleştikten sonra, HMK m. 20'deki iki haftalık süre başlar. 2) Bu süre dolduktan sonra, davalı vekili, yargılama gideri talebinde bulunmak için görevsizlik kararını veren mahkemeye bir dilekçe ile başvurur. 3) Davalı, bu dilekçesinde, dosyanın UYAP (Ulusal Yargı Ağı Projesi) üzerinden veya ilgili mahkemenin esas defterinden kontrol edilerek, davacı tarafından görevli mahkemeye gönderilmesi için bir talepte bulunulmadığını belirtir. 4) Mahkeme, davalının bu talebi ve iddiası üzerine, UYAP sisteminden veya ilgili mahkemeyle yazışarak, gerçekten de dosyanın gönderilmesi için bir başvuru yapılıp yapılmadığını kontrol eder. Bu kontrol sonucunda, süresi içinde bir başvuru yapılmadığını tespit ederse, 'davanın açılmamış sayıldığı' olgusunu da kararına yazarak, yargılama giderlerinin davacıdan tahsiline karar verir. Yani, araştırma yükümlülüğü mahkemede değil, süreci başlatan talep sahibi davalıdadır; mahkeme ise bu talebi teyit etmekle yükümlüdür.