HMK m. 331/1 ve HMK m. 329 (Kötüniyetle veya haksız dava açmanın sonuçları) hükümleri birlikte nasıl uygulanabilir? Bir davanın konusuz kalması, ancak davacının davayı kötüniyetle açtığının anlaşılması durumunda mahkeme nasıl bir karar vermelidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #289494

Bu durumda mahkeme, iki hükmü birleştirerek bir karar vermelidir. Süreç şöyle işler: 1) Dava, örneğin davalının borcu ödemesiyle konusuz kalır. Mahkeme 'karar verilmesine yer olmadığına' karar verir. 2) Mahkeme, HMK m. 331/1 uyarınca haklılık durumunu inceler. Davacı, alacağı var olduğu için dava açmakta haklıdır ve davaya davalı sebebiyet vermiştir. Bu tespite göre, normalde yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesi gerekir. 3) Ancak davalı, davacının davayı 'kötüniyetle' açtığını (örneğin, borcun ödeneceğini bildiği halde sırf taciz etmek amacıyla veya daha yüksek faiz işletmek için dava açtığını) ispat ederse, HMK m. 329 devreye girer. Bu madde, haksız veya kötüniyetli dava açan tarafın, yargılama giderlerine mahkum edilmesinin yanı sıra, karşı tarafın vekilével ücretinin tamamına veya bir kısmına ve ayrıca kanunda belirtilen miktarda bir 'disiplin para cezasına' çarptırılabileceğini düzenler. Mahkeme, bu durumda, davacının dava açmakta maddi olarak haklı olsa da, amacının kötüniyetli olduğuna kanaat getirirse, normalde davalıya yükletmesi gereken yargılama giderlerini ve vekalet ücretini, istisnai olarak, kötüniyetli olan davacıya yükleyebilir ve ayrıca davacıyı disiplin para cezasına mahkum edebilir. Bu, hakkın kötüye kullanılması yasağının yargılama hukukundaki bir yansımasıdır.