Danıştay 13. Dairesi'nin 2014/2800 E. sayılı kararında, mahkemenin dosya üzerinden görevsizlik kararı vermesi 'hukuki dinlenilme hakkı'na (HMK m. 27) aykırı bulunmuştur. Bu hak, davanın sadece esasına ilişkin konularda mı geçerlidir, yoksa usuli konularda da (görev, yetki vb.) uygulanır mı?

Hukuki dinlenilme hakkı, sadece davanın esasına ilişkin konularda değil, yargılamanın bütününü kapsayan temel bir usul ilkesidir. Dolayısıyla, görev, yetki, ehliyet gibi usule ilişkin konularda da tam olarak uygulanır. Danıştay kararının temel mantığı da budur. Bir davanın görevsizlik nedeniyle reddedilmesi, o mahkeme açısından davayı sonlandıran nihai bir karardır ve davalının haklarını (örneğin yargılama gideri talep etme, davayı yetkili mahkemeye gönderme isteme hakkı) doğrudan etkiler. Davalının, aleyhine açılan bir davadan haberdar edilmeden ve görev konusunda kendi görüşünü (itirazını veya kabulünü) beyan etme fırsatı verilmeden mahkemenin tek taraflı olarak karar vermesi, bu hakkın açık ihlalidir. Davalı, belki de davanın o mahkemede görülmesini kabul edecekti veya görev itirazı için farklı hukuki argümanlar sunacaktı. Bu nedenle, hukuki dinlenilme hakkı, yargılamanın esasına girilsin veya girilmesin, tarafları etkileyen her türlü karar öncesinde tarafların dinlenilmesini ve görüşlerinin alınmasını gerektirir.