Bir TCK m. 299 davasında sanık, Cumhurbaşkanının kamuoyuna yansıyan ve kendisini tahrik eden bir sözü üzerine hakarette bulunduğunu iddia ederse, bu durum TCK m. 129'daki 'haksız fiile tepki' indirimi kapsamında değerlendirilirken, Cumhurbaşkanının sözlerinin 'haksız fiil' niteliğinde olup olmadığına kim karar verir? Ceza mahkemesi bu konuda bir tespit yapabilir mi?

Evet, ceza mahkemesi bu konuda bir tespit yapmak zorundadır. TCK m. 129'daki 'haksız fiile tepki' indiriminin uygulanabilmesi için, hakaretin kendisinden önce gelen ve sanığı tahrik eden bir 'haksız fiil'in varlığı gerekir. Sanık böyle bir iddiada bulunduğunda, ceza mahkemesi, bu iddianın doğruluğunu ve hukuki niteliğini kendisi değerlendirir. Yani, Cumhurbaşkanının iddia edilen sözlerinin, hukuken 'haksız fiil' (örneğin, bir hakaret, iftira veya hukuka aykırı başka bir eylem) niteliği taşıyıp taşımadığına karar verir. Bu, ceza mahkemesinin 'önsorun' veya 'bekletici mesele' olarak çözmesi gereken bir durumdur. Mahkeme, bu tespiti yaparken başka bir mahkemenin (örneğin hukuk mahkemesi) kararını beklemek zorunda değildir. Eğer ceza mahkemesi, Cumhurbaşkanının sözlerinin gerçekten de sanığa yönelik bir haksız fiil oluşturduğuna ve sanığın hakaretinin bu fiilin yarattığı hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında işlendiğine kanaat getirirse, TCK m. 129 uyarınca cezada indirim yapabilir veya ceza vermekten vazgeçebilir. Bu değerlendirme, tamamen ceza mahkemesinin takdirindedir.