6706 sayılı Kanun m. 11/1-c, 'iade talebine konu fiil, siyasi veya askeri suç niteliğinde ise' iade talebinin kabul edilmeyeceğini belirtir. Bir suçun 'siyasi suç' olup olmadığına kim ve hangi kriterlere göre karar verir? Bu, politik saiklerle işlenmiş adi bir suç (örneğin terör eylemi) için de geçerli midir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #289419

Bir suçun 'siyasi suç' olup olmadığına, iade yargılamasını yapan Türk Ağır Ceza Mahkemesi karar verir. Mahkeme bu değerlendirmeyi yaparken, hem Türk hukukunun genel ilkelerini hem de Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesi'nin (SİDAS) 3. maddesi gibi uluslararası normları dikkate alır. Siyasi suç, genellikle devletin siyasi düzenine, egemenliğine veya temel kurumlarına karşı işlenen suçları (vatana ihanet, isyan vb.) ifade eder. Ancak, bu kavramın yorumunda iki tür suç ayırt edilir: 1) **Saf Siyasi Suçlar:** Doğrudan devletin siyasi varlığını hedef alan ve adi suç unsuru barındırmayan suçlardır. Bunlar iadeye konu olmaz. 2) **İlişkili (Nispi) Siyasi Suçlar:** Aslında adi bir suç (cinayet, yaralama, soygun vb.) olmakla birlikte, siyasi bir amaçla ve siyasi bir bağlam içinde işlenen suçlardır. Uluslararası hukukta ve SİDAS'ta benimsenen modern yaklaşım, bu tür suçların 'siyasi suç' sayılmayacağı ve iadeye engel teşkil etmeyeceği yönündedir. Özellikle terör eylemleri, soykırım, insanlığa karşı suçlar gibi fiiller, hangi saikle işlenirse işlensin, siyasi suç olarak kabul edilmez ve iade edilebilir. Dolayısıyla, bir eylemin sadece politik bir saikle işlenmiş olması, onu iade edilemez bir 'siyasi suç' yapmaz. Eylemin niteliği (adi suç olup olmadığı) ve ağırlığı belirleyicidir.