HMK m. 331/3 uyarınca davanın açılmamış sayılması halinde yargılama giderlerinin davacıya yükletileceği kuralı, davalının hiç savunma yapmadığı veya davaya hiç katılmadığı durumlarda da uygulanır mı?

Evet, uygulanır. HMK m. 331/3'teki kural, davalının yargılamadaki tutumundan bağımsızdır. Kuralın temel mantığı, davanın açılmamış sayılmasına kimin sebebiyet verdiğidir. Davanın açılmamış sayılması, her zaman davacının bir usuli eylemi (veya eylemsizliği) sonucunda gerçekleşir (örneğin harcı yatırmamak, adresi bildirmemek, davayı 3 ay takipsiz bırakmak). Davalı, davaya hiç katılmamış veya savunma yapmamış olsa bile, adına bir dava açılmış, bu dava nedeniyle potansiyel olarak bir vekille anlaşmış veya en azından bir dava tehdidi altına girmiştir. Davacı, kendi kusuruyla davanın düşmesine neden olduğunda, bu süreci başlatan kişi olarak ortaya çıkan tüm masraflardan sorumlu tutulur. Eğer davalı, davaya katılmadığı için bir masraf yapmamış ve vekil tutmamışsa, aleyhine hükmedilecek bir yargılama gideri veya vekalet ücreti fiilen olmayabilir. Ancak davalı, davanın açılmamış sayılması kararından sonra, bir vekille anlaştığını belirterek vekalet ücreti talep ederse, mahkeme bu talebi kabul ederek davacı aleyhine vekalet ücretine hükmetmek zorundadır.