Danıştay 13. Dairesi'nin 2014/2800 E. sayılı kararında, dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik kararı verilmesi neden hukuka aykırı bulunmuştur? Bu durum HMK'nın hangi temel ilkesinin ihlalidir?

Danıştay 13. Dairesi'nin 2014/2800 E. sayılı kararında, dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden görevsizlik kararı verilmesi, HMK m. 27'de (İYUK m. 31 atfıyla) düzenlenen 'hukuki dinlenilme hakkı'nın ihlali olarak görülmüştür. Hukuki dinlenilme hakkı, davanın taraflarının yargılamayla ilgili olarak bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkını kullanma ve mahkemenin bu açıklamaları dikkate alarak karar vermesini içerir. Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden karar verilmesi, davalının; davadan haberdar olma, savunma yapma (görev itirazı dahil), delil sunma ve HMK m. 20 uyarınca görevsizlik kararı üzerine dosyayı görevli mahkemeye gönderme talebinde bulunma gibi en temel haklarını elinden alır. Danıştay kararında, mahkemenin dava şartları hakkında dosya üzerinden karar verebilmesinin (HMK m. 138), dilekçelerin karşılıklı verilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmadığı vurgulanmıştır. Önce taraf teşkili sağlanmalı, ondan sonra dosya üzerinden de olsa karar verilmelidir. Bu usule uyulmaması, adil yargılanma hakkının temel bir unsuru olan hukuki dinlenilme hakkının açık bir ihlalidir.