İade yargılamasını yapan ağır ceza mahkemesi, iadeye konu suçun esasına girerek delil değerlendirmesi yapabilir mi? Yargıtay 10. Ceza Dairesi'nin 2023/7497 E. ve 2021/3189 K. sayılı kararları, mahkemenin inceleme yetkisinin kapsamı hakkında ne gibi ipuçları vermektedir?

İade yargılamasını yapan mahkeme, kural olarak yabancı ülkedeki davanın esasına girip sanığın suçlu olup olmadığına karar vermez. Bu bir yeniden yargılama değildir. Ancak bu, mahkemenin tamamen şekli bir inceleme yapacağı anlamına da gelmez. Mahkeme, 6706 sayılı Kanun ve ilgili uluslararası sözleşmelerdeki iade şartlarının (örneğin çifte suçluluk, suçun siyasi nitelikte olmaması, zamanaşımı vb.) gerçekleşip gerçekleşmediğini denetler. Yargıtay 10. Ceza Dairesi'nin kararları (2023/7497 E., 2021/3189 K.), bu denetimin kapsamının sanıldığı kadar dar olmadığını göstermektedir. Daire, bu kararlarında, 'iadesi talep edilene isnat edilen eylemlerin nerede, ne zaman ve nasıl işlendiğinin açıklanarak somutlaştırılması', 'suçla ilgisini ortaya koyan delillere ilişkin ayrıntılı bilgilerin dosyaya getirtilmesi' ve 'delillerin açık ve detaylı bir şekilde iletilmemesi' gibi nedenlerle iade kararlarını bozmuştur. Bu, iade talepnamesinin ve eklerinin, isnadı ve delilleri makul düzeyde somutlaştırması gerektiğini, soyut iddialara dayalı bir iade talebinin kabul edilemeyeceğini göstermektedir. Dolayısıyla mahkeme, delillerin varlığını ve isnadı destekler nitelikte olup olmadığını, esasa girmese de, bir 'kabul edilebilirlik' denetimi çerçevesinde değerlendirmekle yükümlüdür.