HMK Madde 331/1 uyarınca, davanın konusuz kalması halinde yargılama giderlerinin 'davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre' takdir edilmesi ne anlama gelmektedir? Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/14923 E. sayılı kararındaki olay ve bu ilkenin uygulanışını izah ediniz.

HMK Madde 331/1'deki bu ifade, mahkemenin, dava konusuz kalsa bile, davanın esasına girerek davanın ilk açıldığı andaki koşullara göre hangi tarafın haksız olduğunu ve davaya sebebiyet verdiğini tespit etmesi gerektiği anlamına gelir. Yargılama giderleri ve vekalet ücreti, bu tespitle haksız bulunan tarafa yükletilir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/14923 E. sayılı kararında, tapudaki bir yanlışlığın düzeltilmesi için idare tarafından dava açılmıştır. Dava sırasında idari yoldan düzeltme yapıldığı için dava konusuz kalmıştır. Mahkeme, yanlışlığın idareden kaynaklandığı gerekçesiyle giderleri davacı idare üzerinde bırakmıştır. Ancak Yargıtay, idarenin düzeltme için davalıya ihtar gönderdiği, davalının bu ihtara uymayarak düzeltme için başvuruda bulunmadığı ve bu nedenle davaya sebebiyet verdiğini belirtmiştir. Dolayısıyla, dava açıldığı anda davalı haksız konumdadır. Bu sebeple Yargıtay, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davaya sebebiyet veren davalıdan alınmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozmuştur. Bu karar, 'haklılık durumu'nun tespitinin, davanın konusuz kalmasına neden olan olaydan bağımsız olarak, dava açılma anındaki hukuki duruma göre yapılması gerektiğini göstermektedir.