İYUK m. 20'de düzenlenen re'sen araştırma ilkesi, tarafların delil sunma yükümlülüğünü tamamen ortadan kaldırır mı? Davacı, iddiasını destekleyecek hiçbir delil sunmazsa, mahkeme onun yerine tüm delilleri toplamakla yükümlü müdür?

Hayır, re'sen araştırma ilkesi tarafların delil sunma ve iddialarını somutlaştırma yükümlülüğünü tamamen ortadan kaldırmaz. Bu ilke, mahkemeye, tarafların sunduklarıyla bağlı kalmayıp, uyuşmazlığın aydınlatılması için gerekli gördüğü diğer delilleri de kendiliğinden toplama yetkisi verir. Ancak bu, tarafların, özellikle de davacının, pasif bir şekilde bekleyebileceği anlamına gelmez. İdari Yargılama Usulü Kanunu, davacının dava dilekçesinde iddialarını ve dayandığı delilleri belirtmesini zorunlu kılar. Davacı, elinde bulunan delilleri dosyaya sunmak ve iddialarını asgari düzeyde somutlaştırmakla yükümlüdür. Davacı, soyut iddialar dışında hiçbir delil veya kanıt başlangıcı sunmazsa, mahkemenin 'sıfırdan' onun adına bir araştırma yapma ve delil yaratma gibi bir görevi yoktur. Re'sen araştırma ilkesi, dosyada mevcut olan iddia ve delillerden yola çıkarak, eksik kalan veya aydınlatılması gereken hususların tamamlanması için işler. Tarafların işbirliği yapma ve iddialarını ispat için çaba gösterme yükümlülüğü devam eder.