6706 sayılı Kanun'da düzenlenen iade yargılamasının amacı ve kapsamı, Anayasa Mahkemesi'nin 22.02.2022 tarihli Samira Alakbarova başvurusunda nasıl tanımlanmıştır? Özellikle, iade talebinin bir soruşturma dosyasına dayanması durumunda, iade eden devletin özen yükümlülüğü nasıl değişmektedir?

Anayasa Mahkemesi, anılan kararda, iade yargılamasının amacının, iade talep eden devletin iddialarının esasını incelemek olmadığını, ancak iade sürecinin temel insan hakları güvencelerine uygun yürütülmesini denetlemek olduğunu belirtmiştir. Mahkeme, gösterilmesi gereken özenin derecesinin 'iadenin şekline' göre değişeceğini vurgulamıştır. Eğer iade, kesinleşmiş bir mahkumiyetin infazı için isteniyorsa, deliller zaten bir mahkeme tarafından değerlendirilmiştir. Ancak iade, devam eden bir 'soruşturma veya kovuşturma' için isteniyorsa, kişi masumiyet karinesinden yararlanır ve bu aşamada kendisini savunma imkanı çok kısıtlıdır. AYM'ye göre, tam da bu nedenle, iade eden devletin (Türkiye'nin), 'ilgili olan kişinin haklarının korunması, iade prosedürünün düzgün bir şekilde işlemesi ve kişinin uygun bir süre içinde yargılanması için... ciddi bir özen göstermesi' gerekmektedir. Bu 'ciddi özen yükümlülüğü', iade talebinin somut delillere dayanıp dayanmadığının, keyfi olup olmadığının ve temel güvenceleri içerip içermediğinin daha titiz bir şekilde denetlenmesini gerektirir.