HMK m. 331/2'nin son cümlesi, görevsizlik kararı sonrası davaya devam edilmemesi halinde, davalının 'talep üzerine' mahkemenin davacıyı yargılama giderlerine mahkum edeceğini belirtir. Davalının böyle bir talebi olmazsa, mahkeme re'sen bu kararı verebilir mi?

Hayır, veremez. HMK m. 331/2'nin lafzı bu konuda açıktır: '...talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile...'. Bu ifade, mahkemenin bu konuda re'sen hareket edemeyeceğini, davalının bu yönde bir talebinin bulunmasının zorunlu olduğunu göstermektedir. Yargılama giderleri ve vekalet ücreti, kural olarak talep üzerine hükmedilen alacaklardır. Davalı, bu hakkını kullanmayı tercih etmeyebilir veya unutabilir. Mahkemenin, davalının yerine geçerek onun adına bir hak talebinde bulunması, yargılamadaki tarafsızlık ilkesiyle bağdaşmaz. Dolayısıyla, davacının davaya devam etmemesi halinde, davalının yargılama giderlerini alabilmesi için, mutlaka görevsizlik kararını veren mahkemeye bir dilekçe ile başvurarak bu yönde bir talepte bulunması gerekir. Talep olmadan mahkeme kendiliğinden bir karar veremez.