6706 sayılı Kanun m. 11/1-g uyarınca 'iade talebine konu fiilin özellikle basın yoluyla işlenmiş bir suç olması halinde, iade, talep eden devlette ifade özgürlüğünün korunmasına ilişkin güvencelerin bulunmaması durumunda kabul edilmez' hükmü, iade yargılaması yapan mahkemeye nasıl bir görev yüklemektedir?

Bu hüküm, iade yargılaması yapan ağır ceza mahkemesine, sadece iadeye konu fiilin hukuki niteliğini değil, aynı zamanda talep eden devletin hukuk sistemindeki temel hak ve özgürlüklerin durumunu da değerlendirme görevi yüklemektedir. Bu, standart bir hukuki denetimin ötesine geçen, insan hakları odaklı bir denetimdir. Mahkeme, özellikle basın yoluyla işlenen suçlarda (eleştiri, haber, yorum vb.), şu hususları araştırmalıdır: 1) Talep eden devletin mevzuatında ve uygulamasında ifade özgürlüğü ne ölçüde korunmaktadır? 2) O ülkedeki yargı bağımsızlığı ve adil yargılanma güvenceleri yeterli midir? 3) Kişinin, iade edilmesi halinde, sadece siyasi görüşleri veya eleştirileri nedeniyle orantısız bir cezalandırma riski altında olup olmadığı. Mahkeme bu değerlendirmeyi yaparken, uluslararası insan hakları örgütlerinin (Amnesty International, Human Rights Watch vb.) raporlarından, AİHM'nin o ülke hakkındaki kararlarından ve Dışişleri Bakanlığı'ndan alınacak bilgilerden yararlanabilir. Eğer mahkeme, talep eden devlette ifade özgürlüğüne ilişkin ciddi ve sistematik sorunlar olduğu ve kişinin bu nedenle adil yargılanmayacağı kanaatine varırsa, iade talebini bu gerekçeyle reddetmekle yükümlüdür.