HMK m. 331/1'de düzenlenen 'davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu' kriteri, sadece davacının haklılığını mı, yoksa davalının savunmasının haklılığını da kapsar mı?

Bu kriter, her iki tarafın da haklılığını kapsar. Mahkeme, tek yönlü bir inceleme yapmaz. Davacının dava açmakta haklı olup olmadığını değerlendirirken, aynı zamanda davalının bu davaya maruz kalmakta haksız olup olmadığını da tartar. Örneğin, bir alacak davası açılmış ve dava devam ederken borç ödenerek dava konusuz kalmış olsun. Eğer davalının, dava açılmadan önce borcu ödemek için haklı bir nedeni (örneğin, alacağın muaccel olmaması, davacının alacağı almaktan kaçınması gibi) varsa ve bunu ispatlarsa, mahkeme dava açıldığı anda davalının savunmasında haklı, davacının ise dava açmakta haksız olduğuna karar verebilir. Bu durumda, dava konusuz kalmış olmasına rağmen, yargılama giderleri davacıya yükletilir. Dolayısıyla, 'haklılık durumu' tespiti, davanın her iki tarafının da iddia ve savunmalarının, dava açıldığı andaki maddi ve hukuki duruma göre kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesini gerektirir.