İYUK m. 20/3'te, Cumhurbaşkanı veya ilgili bakanın 'devlet sırrı' gerekçesiyle belge vermemesi halinde, verilmeyen belgeye dayalı savunmaya göre karar verilemeyeceği belirtilmiştir. Bu durum, idarenin savunma hakkını kısıtlar mı, yoksa adil yargılanma hakkının bir gereği midir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #289041

Bu durum, idarenin savunma hakkını kısıtlamaz; aksine, karşı tarafın (davacı) adil yargılanma hakkının bir gereğidir. Adil yargılanma hakkının temel unsurlarından olan 'silahların eşitliği' ve 'çelişmeli yargılama' ilkeleri, taraflardan birinin, diğerinin bilmediği ve denetleyemediği bir delile dayanarak avantaj elde etmesini engeller. İdare, bir belgeyi 'devlet sırrı' diyerek gizli tutmayı tercih ediyorsa, bu tercihin sonucuna katlanmalı ve o belgenin içeriğinden kendi lehine bir argüman türetememelidir. İdareye hem belgeyi gizleme hem de içeriğine dayanma imkanı tanımak, davacıyı tamamen savunmasız bırakır ve yargılamayı anlamsız kılardı. Bu kural, idareyi bir seçim yapmaya zorlar: Ya belgeyi sunarak savunmasını ispatlar ya da belgeyi gizli tutarak o belgeye dayalı savunma yapma hakkından feragat eder. Bu, adil bir denge kuran ve yargılamanın hakkaniyetini sağlayan bir düzenlemedir.