Davanın konusuz kalması durumunda yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin akıbeti HMK m. 331/1'e göre nasıl belirlenir? Özellikle, dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren ve davacıyı haksız duruma düşüren bir kanun değişikliği nedeniyle davanın konusuz kalması halinde, vekalet ücreti kime yükletilmelidir?

HMK m. 331/1'e göre, davanın konusuz kalması halinde hâkim, 'davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre' yargılama giderlerini takdir eder. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2018/3716 E., 2018/8050 K. sayılı kararında bu ilke detaylıca açıklanmıştır. Buna göre, dava açıldığı tarihteki mevzuat ve içtihatlara göre haklı olan bir taraf, yargılama sırasında meydana gelen bir kanun değişikliği veya yeni bir içtihadı birleştirme kararı nedeniyle haksız duruma düşerse, yargılama giderlerinden sorumlu tutulamaz. Zira giderlerin yükletilmesinin temel nedeni, bir tarafın diğerinin haksız yere gider yapmasına sebebiyet vermesidir. Davacı, dava açtığı tarihte haklı olduğundan, sonradan değişen mevzuat nedeniyle davanın konusuz kalması, davalının dava açılmasına sebebiyet verdiği gerçeğini değiştirmez. Bu durumda mahkeme, davanın konusuz kalması nedeniyle 'karar verilmesine yer olmadığına' karar vermeli ve davanın açıldığı tarihte davacının haklı olduğunu tespit ederek, yargılama giderleri ve davacı lehine vekalet ücretini davalıya yükletmelidir.