Vergi hukukunda defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesi durumunda re'sen takdir nedeni oluşur. Ancak, bu defter ve belgelerin dava aşamasında mahkemeye sunulması üzerine bilirkişi incelemesi yaptırılarak hüküm kurulması Danıştay tarafından neden hukuka aykırı bulunmuştur?

Danıştay 3. Daire (2013/9693 E., 2017/514 K.) ve 4. Daire (2009/9359 E., 2012/3655 K.)'ye göre, vergi idaresinin denetim yetkisi ile mahkemenin re'sen araştırma yetkisi farklıdır. Hiçbir mücbir sebep hali bulunmaksızın defter ve belgelerini süresi içinde incelemeye ibraz etmeyen davacının, daha sonra dava aşamasında bunları Mahkemeye ibraz etmesi üzerine, bu defter ve belgeler üzerinde Mahkemece (veya bilirkişi aracılığıyla) inceleme yaptırılması hukuka uygun değildir. Bu durum, vergi mahkemesinin, vergi incelemesi yapma yetkisini kullanan idarenin yerine geçmesi anlamına gelir ve idari yargı yetkisinin 'idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu' ilkesine (İYUK m.2/2) aykırılık teşkil eder. Yetkili inceleme elemanına ibraz edilmeyen defter ve belgeler, kanıt olma değerini yitirir.