İdari yargılamada 're'sen araştırma ilkesi' İYUK Madde 20/1 kapsamında nasıl uygulanır ve vergi yargılamasındaki sınırları nelerdir?

İYUK Madde 20/1'e göre Danıştay, bölge idare mahkemeleri ile idare ve vergi mahkemeleri, bakmakta oldukları davalara ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar. Mahkemeler, lüzum gördükleri evrakın gönderilmesini ve her türlü bilgilerin verilmesini taraflardan ve ilgili diğer yerlerden isteyebilirler. Ancak, vergi yargılamasında bu yetkinin sınırları vardır. Yargıtay'a göre, mükellefin mücbir sebep olmaksızın defter ve belgelerini vergi idaresine ibraz etmemesi durumunda, idari yargı yerinin idarece yapılamayan incelemeyi (örneğin bilirkişi incelemesi) kendi başına yaparak idarenin yerine geçmesi hukuka aykırıdır. Bu, idari işlemin tesis edildiği tarihteki hukuka uygunluğunun denetimiyle sınırlı olan yargı yetkisini aşar (Danıştay 3. Daire 2013/9693 E., 2017/514 K.; Danıştay 4. Daire 2009/9359 E., 2012/3655 K.).