İYUK m. 20/A'daki ivedi yargılama usulünde, ilk derece mahkemesi 'dosyanın tekemmülünden itibaren en geç bir ay içinde' karar vermek zorundadır. 'Dosyanın tekemmülü' ne anlama gelir ve bu sürenin aşılması halinde mahkemenin kararı geçersiz hale gelir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #288564

'Dosyanın tekemmülü', dilekçeler teatisi (alışverişi) aşamasının tamamlanması anlamına gelir. İYUK m. 20/A-2-(d)'ye göre, bu usulde savunma süresi 15 gündür (en fazla 15 gün uzatılabilir). 'Savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır.' Bu tarihten itibaren mahkemenin karar vermek için bir aylık süresi başlar. Bu bir aylık süre, 'düzenleyici' bir süredir; 'hak düşürücü' veya 'geçerlilik şartı' olan bir süre değildir. Yani, mahkemenin bu süre içinde karar vermemesi, vereceği kararı hukuken geçersiz veya yok hükmünde kılmaz. Bu sürenin amacı, mahkemeyi davayı hızlı bir şekilde sonuçlandırmaya teşvik etmek ve yargılamanın makul sürede bitirilmesini sağlamaktır. Eğer mahkeme bu süreyi makul bir sebep olmaksızın aşarsa, bu durum Hâkimler ve Savcılar Kurulu'na şikayet konusu olabilir veya Anayasa Mahkemesi'ne 'makul sürede yargılanma hakkının ihlali' gerekçesiyle bireysel başvuru yapılmasına zemin hazırlayabilir. Ancak bu durum, tek başına, verilen nihai kararın bozulması için yeterli bir sebep olarak kabul edilmez. Temyiz incelemesinde Danıştay, kararın esasına odaklanır, bu sürenin aşılmış olması kararın hukuki geçerliliğini etkilemez.