TCK m. 299'da tanımlanan suçun, zincirleme şekilde işlendiği kabul edildiğinde (TCK m. 43), cezanın artırım oranı nasıl belirlenir? Bu oranın belirlenmesinde hakimin takdir yetkisini kullanırken dikkate alacağı kriterler neler olabilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #288556

TCK m. 43/1, zincirleme suç halinde cezanın 'dörtte birinden dörtte üçüne kadar' artırılacağını düzenleyerek, hakime geniş bir takdir aralığı tanımıştır. Hakim, bu artırım oranını belirlerken TCK m. 3'teki 'orantılılık' ilkesi ve TCK m. 61'deki cezanın bireyselleştirilmesine ilişkin genel kriterleri göz önünde bulundurmalıdır. Bu kapsamda dikkate alınacak kriterler şunlar olabilir: 1) İhlal Sayısı: Zinciri oluşturan hakaret eylemlerinin sayısı, artırım oranının belirlenmesindeki en önemli faktördür. Eylem sayısı arttıkça, artırım oranının da alt sınırdan uzaklaşıp üst sınıra yaklaşması beklenir. Örneğin, iki-üç paylaşımla işlenen bir suç ile onlarca paylaşımla işlenen bir suç için aynı oranda artırım yapılması orantılı olmayacaktır. 2) Eylemlerin Zaman Aralığı: Eylemlerin çok kısa zaman aralıklarıyla ve yoğun bir şekilde işlenmesi, failin kastının yoğunluğunu göstereceği için artırım oranını etkileyebilir. 3) Eylemlerin Niteliği: Zinciri oluşturan her bir hakaretin kendi içindeki ağırlığı ve inciticilik derecesi de dikkate alınabilir. 4) Meydana Gelen Tehlikenin veya Zararın Ağırlığı: Eylemlerin kamuoyunda yarattığı etki ve infial de hakimin takdirinde rol oynayabilir. Hakim, bu ve benzeri somut olaya ilişkin kriterleri gerekçeli kararında açıklayarak, neden alt sınırdan veya üst sınırdan ya da bu ikisi arasında bir oranda artırım yaptığını belirtmek zorundadır.