Bir idari davada, mahkemenin İYUK m. 20 uyarınca re'sen araştırma yetkisini kullanırken, taraflardan birinin ileri sürmediği bir hukuki sebebi veya vakıayı kendiliğinden dikkate alması, HMK'daki 'tarafların iddia ve savunmalarıyla bağlı olma' (taleple bağlılık) ilkesine aykırılık oluşturur mu?

Hayır, bu durum taleple bağlılık ilkesine aykırılık oluşturmaz. İdari yargıda geçerli olan 're'sen araştırma ilkesi', HMK'daki 'taraflarca getirilme ilkesi'nden farklı olarak, hakime maddi vakıaları ve delilleri kendiliğinden araştırma yetkisi verir. Bu yetki, hakimin, tarafların ileri sürmediği ancak dosyadaki belgelerden veya yapacağı araştırmadan ortaya çıkan ve davanın sonucunu etkileyebilecek bir vakıayı veya hukuki durumu dikkate almasını da kapsar. İdari yargı hakimi, sadece tarafların talepleriyle değil, kamu düzeni ve hukuka uygunluk denetimi göreviyle de bağlıdır. Örneğin, bir atama işleminin iptali davasında, davacı sadece 'liyakat' ilkesinin ihlal edildiğini iddia etse bile, mahkeme re'sen yaptığı incelemede işlemde 'yetki' veya 'şekil' unsurları yönünden de bir hukuka aykırılık tespit ederse, bu sebebi de kararının gerekçesi yapabilir ve işlemi bu nedenle de iptal edebilir. Bu, idari yargının kamu yararını ve hukukun üstünlüğünü koruma fonksiyonunun doğal bir sonucudur ve 'taleple bağlılık ilkesi'ni (HMK m. 26), idari yargının bu özel niteliği çerçevesinde sınırlar.