Bir ceza davasında, sanık hakkında hem TCK m. 299'dan (Cumhurbaşkanına hakaret) hem de aynı eylem nedeniyle TCK m. 125'ten (genel hakaret) dava açılması durumunda, mahkeme nasıl bir karar vermelidir? Fikri içtima kuralları bu duruma uygulanabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #288510

Bu durumda, TCK m. 299'un, TCK m. 125'e göre 'özel norm' (lex specialis) niteliğinde olduğu kabul edilir. Ceza hukukunun temel prensiplerinden olan 'özel normun önceliği' (lex specialis derogat legi generali) ilkesi gereğince, bir fiil hem genel hem de özel bir suç tanımına uyuyorsa, sadece özel olan norm uygulanır. TCK m. 299, hakaret suçunun mağdurunun Cumhurbaşkanı olması ve koruduğu hukuki yararın farklılığı nedeniyle, genel hakaret suçuna göre özel bir düzenlemedir. Bu nedenle, tek bir fiil ile Cumhurbaşkanına hakaret edildiğinde, bu eylem sadece TCK m. 299 kapsamında değerlendirilir. Sanık hakkında ayrıca TCK m. 125'ten ceza verilemez veya TCK m. 125'ten açılan dava hakkında 'karar verilmesine yer olmadığına' veya 'beraat' kararı verilmesi gerekir. Bu durumda fikri içtima (TCK m. 44) kuralları uygulanmaz, çünkü fikri içtima, tek bir fiille 'farklı' birden çok suçun işlenmesi halinde söz konusu olur. Oysa burada fiil, sadece özel norm olan TCK m. 299'daki suçu oluşturmaktadır. Mahkeme, TCK m. 299'un şartları oluşmuşsa bu maddeden mahkumiyet, oluşmamışsa beraat kararı verir; TCK m. 125'i hiç uygulamaz.