6706 sayılı Kanun m. 11/1-a, Türk vatandaşının iade edilemeyeceğini düzenler. İadesi istenen kişinin Türk vatandaşı olup olmadığı konusunda bir ihtilaf varsa, iade yargılamasını yapan Ağır Ceza Mahkemesi bu sorunu nasıl çözmelidir?

Anayasa m. 38 ve 6706 sayılı Kanun m. 11/1-a uyarınca vatandaşın iade edilememesi kuralı mutlak bir iade engelidir. İadesi talep edilen kişinin Türk vatandaşı olup olmadığı konusunda bir uyuşmazlık ortaya çıkarsa, bu husus iade yargılamasının esasına geçilmeden önce çözülmesi gereken bir 'ön sorun' niteliğindedir. Ağır Ceza Mahkemesi, bu durumda CMK m. 218/1 uyarınca ön sorunu kendisi karara bağlayabilir veya bu konuda idari yargıda açılmış veya açılacak bir davanın (örneğin vatandaşlığın tespiti veya iptali davası) sonucunu 'bekletici mesele' yapabilir. Uygulamada, vatandaşlık tespiti idari bir işlem olduğundan, mahkemenin Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nden kesin kayıtları istemesi ve bu kayıtlara göre karar vermesi beklenir. Eğer kişinin vatandaşlığı konusunda ciddi ve hukuki bir ihtilaf varsa ve bu ihtilafın çözümü idari bir davanın konusunu oluşturuyorsa, mahkemenin bu davanın sonucunu beklemeden iade kararı vermesi, Anayasa ile güvence altına alınmış 'vatandaşın iade edilemezliği' ilkesini ihlal riski taşıyacağı için hukuka aykırı olacaktır. Mahkemenin, kişinin vatandaşlık statüsü kesin olarak netleşmeden iade talebinin kabul edilebilirliğine karar vermemesi gerekir.