İYUK m. 20/3 uyarınca, idari yargı merciinin istediği bilgi ve belgelerin 'Devletin güvenliğine veya yüksek menfaatlerine' ilişkin olduğu gerekçesiyle verilmemesi durumunda, mahkeme nasıl bir karar verir? Bu durumun yargılamadaki ispat yüküne etkisi nedir?

İYUK m. 20/3, idarenin belirli durumlarda mahkemeye bilgi ve belge vermeme yetkisini düzenleyen istisnai bir hükümdür. Buna göre, istenen bilgi ve belgeler Devletin güvenliği veya yüksek menfaatleri ile ilgiliyse, Cumhurbaşkanı veya ilgili Bakan, 'gerekçesini bildirmek suretiyle' bu bilgi ve belgeleri vermeyebilir. Bu durumda mahkeme, idareyi belgeyi sunmaya zorlayamaz. Ancak, aynı fıkraya 4001 sayılı Kanunla eklenen cümle çok önemlidir: 'Verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemez.' Bu kural, ispat yükünü fiilen idarenin aleyhine çevirir. Yani, idare bir savunmasını desteklemek için ileri sürdüğü ancak 'devlet sırrı' gerekçesiyle mahkemeye sunmadığı bir belgeye dayanamaz. Mahkeme, o belgenin varlığını ve içeriğini yok sayarak karar vermek zorundadır. Örneğin, idare bir memurun atanmamasının nedeninin 'gizli bir güvenlik soruşturması raporu' olduğunu iddia ediyor ancak bu raporu sunmuyorsa, mahkeme bu savunmayı dikkate alamaz ve işlemin sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna varabilir. Bu düzenleme, idarenin keyfi olarak bilgi ve belge gizlemesini önlemeyi ve yargısal denetimi işlevsiz bırakmasının önüne geçmeyi amaçlar.