Göçmen kaçakçılığı suçuna iştirak hallerinde, bir sanığın eyleminin 'müşterek faillik' (TCK m. 37) mi yoksa 'yardım etme' (TCK m. 39) mi olduğu nasıl belirlenir? YCGK 2016/1174 E. sayılı kararında sanık Reşit As'ın eylemini bu kapsamda değerlendiriniz.

Müşterek faillik ile yardım etme arasındaki temel ayrım, failin 'suçun işlenişi üzerinde ortak hakimiyet' kurup kurmadığıdır. Müşterek faillikte (TCK m. 37), her bir suç ortağı, suçun icrasında üstlendiği rol ve katkının önemi itibarıyla fiil üzerinde ortak bir hakimiyete sahiptir. Yardım etmede (TCK m. 39) ise, kişi fiil üzerinde hakimiyet kurmadan, suçun işlenmesini kolaylaştırıcı hareketlerde bulunur. YCGK'nin 2016/1174 E. sayılı kararında sanık Reşit As'ın durumu bu açıdan tartışılmıştır. Sanık, abisinin ricası üzerine, otobüse binecek yolcuların pasaportlarını kontrol etmiştir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazında, bu eylemin en fazla 'yardım etme' kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunmuştur. Yargıtay Ceza Genel Kurulu ise, sanığın inceleme dışı diğer sanıklarla koordineli bir şekilde hareket ederek, göçmenlerin belirlenen noktalardan alınmasını sağladığını, kendi aralarındaki iş bölümü çerçevesinde hareket ettiğini ve bu suretle eylem üzerinde 'ortak hakimiyet' kurduğunu kabul ederek, eyleminin 'müşterek faillik' olduğuna karar vermiştir. Bu karar, suça katkının niteliğinin ve suçun işlenişindeki fonksiyonel rolün, iştirak şeklinin belirlenmesinde kritik olduğunu göstermektedir.