HMK m. 331/1 uyarınca, davanın konusuz kalması halinde yargılama giderlerinin 'davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre' takdir edilmesi ne demektir? Bir tapu kaydının idari yoldan düzeltilmesi üzerine konusuz kalan davada Yargıtay bu kuralı nasıl uygulamıştır?

HMK m. 331/1'de yer alan bu kural, davanın konusuz kalması durumunda mahkemenin, davanın esası hakkında karar vermese bile, yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmetmek için küçük bir 'esasa girme' işlemi yapması gerektiğini ifade eder. Mahkeme, dava açıldığı andaki hukuki ve fiili duruma göre hangi tarafın davanın açılmasına sebebiyet verdiğini ve kimin haksız olduğunu tespit eder. Bu tespite göre yargılama giderlerini haksız olan tarafa yükler. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/14923 E., 2018/12214 K. sayılı kararında bu ilke net bir şekilde uygulanmıştır. Olayda, tapudaki bir yanlışlığın düzeltilmesi için idare dava açmış, dava sırasında yanlışlık idari yoldan düzeltilmiştir. Mahkeme, davanın konusuz kaldığına karar verip yargılama giderlerini davacı üzerinde bırakmıştır. Yargıtay ise, davalı tarafın düzeltme için gönderilen ihtara uymayarak davanın açılmasına sebebiyet verdiğini belirtmiş ve dava açıldığı anda davalının haksız konumda olduğunu saptamıştır. Bu nedenle, davanın açılmasına sebebiyet veren davalının, davacı idare lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerini ödemesi gerektiğine hükmederek ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur.