Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 25. maddesinde yer alan 'Taraflarca Getirilme İlkesi'nin istisnaları nelerdir? Özellikle kamu düzenini ilgilendiren davalarda bu ilkenin uygulanış biçimi nasıl farklılaşır?

HMK Madde 25'te belirtildiği üzere, 'Taraflarca Getirilme İlkesi' kanunda öngörülen istisnalar dışında hakimin kendiliğinden vakıa veya delil toplayamayacağını öngörür. Bu ilkenin önemli bir istisnası, kamu düzenini ilgilendiren davalardır. Bu tür davalarda 'kendiliğinden araştırma ilkesi' uygulanır. Yani hakim, davanın ispatı için gereken bütün delillere kendiliğinden başvurur ve taraflar da duruşma bitinceye kadar delil gösterebilirler. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi (2015/12505 E., 2018/11132 K.) ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (2015/3171 E., 2018/1143 K.) kararlarında da bu ayrım vurgulanmıştır. Örneğin, muris muvazaası davası, kamu düzenini ilgilendiren bir dava olmadığından kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanmaz.