Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) Madde 25'te düzenlenen 'Taraflarca Getirilme İlkesi'nin temel içeriği nedir? Bu ilke, hakimin yargılama sürecindeki rolünü ve yetkilerini hangi yönlerden sınırlar?

HMK Madde 25'te düzenlenen 'Taraflarca Getirilme İlkesi'ne göre: 1. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz (HMK 25/1). 2. Kanunla belirtilen durumlar dışında, hâkim, kendiliğinden delil toplayamaz (HMK 25/2). Bu ilke, yargılamada 'dava malzemesi'nin (vakıalar ve deliller) mahkemeye taraflarca getirilmesi gerektiğini vurgular. Hakimin, davanın temelini oluşturan vakıaları re'sen araştırması, ileri sürülmemiş vakıaları hükme esas alması veya taraflara belirli bir delili hatırlatması yasaktır. Bu durum, hukuki dinlenilme hakkı ve usul ekonomisi ilkeleriyle de bağlantılı olup, tarafların iddia ve savunmalarını somutlaştırma yükümlülüğünü (HMK 194) pekiştirir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi (2016/22024 K., 2018/8971 K.) kararlarında da tarafın dayanmadığı vakıaların hükme esas alınamayacağı açıkça belirtilmiştir.