HMK 194. maddesinde belirtilen somutlaştırma yükü, davanın dilekçeler teatisi aşamasında yerine getirilmezse ne gibi sonuçlar doğurur? Özellikle HMK 119/2. fıkrasındaki 'eksiklikleri giderme' süresi bu durum için uygulanır mı?

HMK 194. maddesinde belirtilen somutlaştırma yükü, tarafların dayandıkları vakıaları ve delilleri açıkça ve ispata elverişli şekilde bildirmesini gerektirir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 2016/11089 E., 2016/12255 K. sayılı kararına göre, dilekçede vakıaların hiç ya da somut olarak gösterilmemesi ve delillerle bağlantı kurulmaması halinde HMK 119/2. fıkrasındaki (dilekçedeki bazı eksiklikler için bir haftalık kesin süre verilmesi) süre uygulanmaz. Çünkü bu fıkra sadece belirli usuli eksiklikler (HMK 119/1 b, c, ç, ğ, h bentlerindeki haller) için geçerlidir. Somutlaştırma yükünün yerine getirilmemesi, iddia yükünün yerine getirilmemesi (vakıa yokluğu) veya vakıa mevcutken somut olmaması (belirsizlik) hallerine yol açar. Bu durumda hakim HMK 31'deki aydınlatma ödevi ve ön inceleme hükümleri (HMK 137, 140, 320) gereği açıklama istemeli, bu eksiklik giderilmezse ispatsız kalan davanın esastan reddine karar vermelidir. Usulden ret, bu durumlarda hatalı bir karar olur.