HMK'da yer alan 'kanuni süreler' ve 'hakim tarafından tayin edilen süreler' arasındaki temel farklar nelerdir? Kanuni sürelerin hakim tarafından azaltılıp çoğaltılamayacağına ilişkin HMK hükmünü açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #288045

HMK Madde 90'a göre, süreler kanunda belirtilir veya hâkim tarafından tespit edilir. Kanunda belirtilen süreler, HMK 94 (1) gereğince kesindir ve kanun tarafından öngörülmüş olup (cevap süresi, temyiz süresi gibi), hâkim bu süreleri azaltıp çoğaltamaz. Bu, kanuni sürelerin emredici niteliğini vurgular. Buna karşın, hakimin tespit ettiği süreler ise kural olarak kesin değildir (HMK 94/2). Hakim, kendisinin tespit ettiği süreleri, haklı sebeplerle artırabilir veya eksiltebilir; gerekli gördüğü takdirde, bu konudaki kararından önce tarafları da dinler. Ancak hakimin belirlediği ikinci süre her halükarda kesindir ve yeniden süre verilemez (HMK 94/2 Gerekçe).