İdari yargıda iptal davasının genel tanımı ve temel amacı nedir? Bu dava türünün medeni yargılama hukukundaki hangi dava türlerini andırdığını ve hangi nitelikleriyle farklılaştığını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #288010

İptal davası, idare hukukunda hukuka aykırı oldukları ileri sürülen idari işlemlerin geçmişe etkili olarak (ex tunc) ortadan kaldırılması için açılan idari davalardır. Diğer bir tanımla, idari işleme dahil işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalardır (İYUK m.2/1-a). İptal davası, idari işlemlerin hukuka uygunluğunun idari yargı yoluyla denetimini amaçlayan, yalnızca idari yargıya özgü bir dava türüdür. Medeni yargılama hukukundaki tespit davasını andırır, ancak işlemi iptal etmekle kalmayıp, aynı zamanda tesis edildiği andan o ana dek hukuk aleminde doğurduğu tüm hüküm ve sonuçları ortadan kaldırması hasebiyle inşai (yenilik doğuran) davalara da benzemektedir. İdari işlemlerin hukukilik karinesinin geçersizliğini ileri sürer ve iptal edildiğinde işlem tüm sonuçlarıyla hukuk aleminden silinir.