Etkin pişmanlıkta failin suç şüphesi altındaki bireyin haklarını etkin bir şekilde kullanabilmesi için 'muhakeme süjeleri'nin (savcı, hakim) 'haklarını hatırlatma yükümlülüğü' neden önemlidir? Bu durum, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 6/3-a maddesiyle nasıl bir ilişki içindedir?

Makalede belirtildiği üzere, etkin pişmanlık hükümleri ceza normu niteliğinde olmayıp, faile bir hak tanıyan ve onarıcı adaleti sağlayan bir müessesedir. Hukukun bir süjeye tanıdığı hak, diğer süje için yükümlülük getirmektedir. Bu bağlamda, suç şüphesi altındaki bireyin etkin pişmanlık hükmünden yararlanma hakkını etkin bir şekilde kullanabilmesi için, muhakeme süjeleri olan Cumhuriyet savcısı veya hakimin faile bu haklarını hatırlatma yükümlülüğü doğar. Bu yükümlülük, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 6/3-a maddesinde yer alan 'ayrıntılı olarak hakların bildirilmesi' kuralı doğrultusunda, şüpheli veya sanığın savunma hakkının kapsamında görülmelidir (Yargıtay 19. CD., 03.10.2019 T., 2019/28763 E., 2019/12226 K. ve 03.04.2019 T., 2019/23643 E., 2019/6679 K.). Bu, 'kanunu bilmemek mazeret sayılmaz' ilkesinin, hakların hatırlatılması yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı, aksine adil yargılanma hakkının bir gereği olduğu anlamına gelir.